بررسی اصل تربیتی تدریج در قرآن، مبتنی بر تحلیل و نقد دیدگاه مفسران قرآن

بتول ابدال؛ کاوس روحی برندق؛ سید مهدی سجادی؛ نهله غروی نائینی

دوره 12، شماره 2 ، بهمن 1400، صفحه 1-25

https://doi.org/10.30465/srs.2022.5604

چکیده
  چکیدهاصول تربیت بواسطه حلقه واسط بودن بین مبانی و اهداف تربیتی یکی از مباحث مهم و کاربردی در تعلیم و تربیت می باشد. یکی از اصول تربیت، اصل تدریج می باشد که مورد توجه بسیاری از اندیشمندان متقدم و متأخر تربیت قرار گرفته است. در قرآن کریم مسئله تدریج در آیات متعدد در دو حوزه تکوین و تشریع مطرح شده است. با بررسی های انجام شده، از آیاتی که ...  بیشتر

روش های خاص علم و دین ارتباط با هم
بررسی و نقد آراء مفسران پیرامون اعجاز علمی صلب و ترائب در قرآن کریم

سینا آقائی

دوره 12، شماره 2 ، بهمن 1400، صفحه 27-64

https://doi.org/10.30465/srs.2021.38494.1912

چکیده
  دیدگاه قرآن در مورد آفرینش انسان همواره مورد بحث بوده است. یکی از شبهاتی که مطرح می‌شود، مربوط به آیات ابتدایی سوره مبارکه طارق است. منتقدان قرآن بر این باور هستند که کتاب خدا در این آیات مرتکب اشتباهاتی جهت نشان دادن منشأ سلول‌های جنسی شده است. اشتباهات منتقدان قرآن، درک نادرست آنها از علم لغت، برداشت غلط از قرآن و گره زدن نظرات مفسران ...  بیشتر

بازشناخت علمی- دینی رابطه «مدائن سماء» و «عمود نور» در روایت: «لهذه النجوم التی فی السماء مدائن …مربوطة کل مدینة الی عمود من نور»

زهرا بشارتی؛ علی شریفی؛ محمدرضا بشارتی

دوره 12، شماره 2 ، بهمن 1400، صفحه 65-87

https://doi.org/10.30465/srs.2022.5603

چکیده
  در روایتی از امام علی(ع) وجود مدائنی در آسمان که هر یک به عمودی از نور اتصال دارند، مطمح نظر قرار گرفته است. بعضی مراد از «مدائن سماء» را شهرهایی شبیه به شهرهای زمینی در آسمان دانسته اند و آن را حمل بر وجود زمین های متعدد در فضا کرده اند. برخی نیز بر جعلی بودن روایت مذکور تأکید کرده اند. بر این اساس نوشتار حاضر با عنایت به اختلاف برداشت ...  بیشتر

واکاوی تطور تاریخی آراء مفسران پیرامون واژه «کفاتا» در آیه «أَلَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ کِفاتاً»

مهیار خانی مقدم؛ علی اصغر شعاعی

دوره 12، شماره 2 ، بهمن 1400، صفحه 89-109

https://doi.org/10.30465/srs.2021.37549.1885

چکیده
  واژه «کفات» در آیه 25 سوره مبارکه مرسلات به عنوان یکی از صفت های زمین مطرح شده که دقت در آراء مفسران قرآن و تطور پیرامون مفهوم آن، می تواند نمونه ای مناسب از نقش تغییر مقتضیات فرهنگ مخاطبان در نحوه ارائه مطالب تفسیری را ارائه نماید. پژوهش حاضر با روش توصیفی - تحلیلی، به بررسی روایات معصومان(ع)، آراء لغویان و مفسران(از قرن اول تا دوران ...  بیشتر

خوانشی اگزیستانسیالیستی از مفهوم مرگ در نهج البلاغه

ندا راه بار؛ مهدی خبازی کناری

دوره 12، شماره 2 ، بهمن 1400، صفحه 111-129

https://doi.org/10.30465/srs.2021.35342.1838

چکیده
  تحلیل اگزیستانسیال از مفهوم مرگ یکی از مولفه های بنیادین تفکر هایدگر است. برمبنای تفکر هایدگر، مرگ به مثابه تعین امکان های اصیل دازاین، ضرورتی ست اجتناب ناپذیر، که عیان کننده ی بخشی از جهانمندی وی است. امکانی که دازاین با آن تولد یافته و به فرایند فهم هستی راه می یابد. به دیگر سخن، زندگی و مرگ، در نسبت با یکدیگر تکوین می یابند. در سنت ...  بیشتر

منشأ دین از دیدگاه اندرو لانگ (از نقد نظریۀ تطورگرایی تا طرح دیدگاهی جدید دربارۀ منشأ دین)

قربان علمی؛ یونس تسلیمی پاک

دوره 12، شماره 2 ، بهمن 1400، صفحه 131-162

https://doi.org/10.30465/srs.2021.37496.1883

چکیده
  در نیمۀ دوم قرن نوزدهم، انسان‌شناسان تطورگرا معتقد بودند که باور دینی بشر از صورت‌های سادۀ نخستین آغاز شده و پس از طی مراحل مختلف تحول تاریخی، به شکل ادیان مترقی کنونی درآمده است. بر اساس این دیدگاه، انسان‌های ابتدایی تصوری از مفهوم خدا نداشتند و شکل‌گیری این مفهوم در ذهن آدمی، مربوط به آخرین مرحله از ‌‌مراحل تحول از اندیشۀ دینی ...  بیشتر

زوایه دید زمانی در داستان‏های قرآن و عهد عتیق (مطالعه ‏موردی داستان حضرت ابراهیم و لوط8 )‏

عیسی علیزاده منامن؛ سید حسن عاملی؛ علی غفاری؛ رامین محرمی

دوره 12، شماره 2 ، بهمن 1400، صفحه 163-187

https://doi.org/10.30465/srs.2020.32667.1780

چکیده
  زاویه دید زمانی، به بررسی زمان در روایت را بحث و در آن از سه جنبه اصلی ترتیب، دیرش و بسامد مطرح ‏می‏ ‏شود که باید آنها را در کل متن و نه دریک جمله بررسی کرد؛ این نوشتار به صورت توصیفی و تحلیلی به بررسی ‏‏زاویه دید زمانی در داستان حضرت ابراهیم و لوط در دو کتاب مقدس قرآن کریم و عهد عتیق پرداخته است، ‏نتایج ‏بدست آمده نشان می‏ ...  بیشتر

روش های خاص علم و دین ارتباط با هم
تحلیل و بررسی آرای ابن عربی از منظر دانش حصولی و حضوری با تکیه‌بر «فصوص الحکم»

احمدرضا کیخای فرزانه؛ حمیرضا اکبری؛ محمد زارعی

دوره 12، شماره 2 ، بهمن 1400، صفحه 189-215

https://doi.org/10.30465/srs.2021.34695.1822

چکیده
  این پژوهش با تکیه‌بر فصوص الحکم به سلوک قدسی و حضوری، اتصالی و شهودی در دریافت‌های باطنی و تجربه‌های عرفانی و قلبی ابن عربی در کاربست دانش حصولی و حضوری می‌پردازد. علاوه بر آن اندیشه‌های عرفانی، اصالت موهبت و کشش در برابر تدبیر و کوشش، رهایی از امور حسی و علایق مادی به‌عنوان راه جزم و مطمئن برای نیل به مطلوب حقیقی در دیدگاه این عارف ...  بیشتر

چیستی و ابعاد علم و دین
نقد و بررسی دیدگاه مایکل روس در باب رابطه علم و دین

وحید گرامی؛ محسن جاهد؛ حسن فتح زاده

دوره 12، شماره 2 ، بهمن 1400، صفحه 217-245

https://doi.org/10.30465/srs.2021.35471.1840

چکیده
  تحلیل و بررسی رابطه علم و دین همواره یکی از مهمترین دغدغه‌های فلسفی و کلامی بوده است. از جمله کسانی که به طور مفصَّل به این مسئله پرداخته مایکل روس است. مدعای وی آن است که ماهیت علم ذاتاً استعاری است و از آن‌جا که استعاره محدود است، علم نیز محدود بوده و اساساً برخی مسائل، برای دانشمند مسئله نیست تا در صدد پاسخ به آن‌ها برآید. وی فهرستی ...  بیشتر

تفسیر علمی آیه مرج البحرین با رویکرد شبهه پژوهی

مجید معارف؛ شادی نفیسی؛ حسین رضایی

دوره 12، شماره 2 ، بهمن 1400، صفحه 247-266

https://doi.org/10.30465/srs.2021.36019.1851

چکیده
  در قرآن کریم سخن از دو دریاست که یکی شیرین و دیگری شور و تلخ بوده که این دو با هم تلاقی می کنند، اما بر هم غلبه پیدا نمی‌کنند و از آنها لولوء و مرجان نیز استخراج نیز می-شود. درباره اینکه مقصود از این دو دریا چیست و مصداق آن کدام است در میان مفسران آراء مختلفی وجود دارد که این آراء از جنبه‌های مختلف قابل نقد و بررسی هستند. در این میان عده‌ ...  بیشتر

نقدی بر ادله‌ی سرمدیت زمانمند خداوند (با محوریت نقد دلایل ویلیام کریگ و استیون دیویس)

سید جابر موسوی راد

دوره 12، شماره 2 ، بهمن 1400، صفحه 267-287

https://doi.org/10.30465/srs.2021.36011.1850

چکیده
  سرمدیت خداوند به دو صورت زمانمند و بی‌زمان مطرح شده است. مطابق سرمدیت زمانمند، خداوند درون زمان قرار دارد و درون زمان، همیشه بوده، هست و خواهد بود. اما مطابق سرمدیت بی‌زمان، خداوند خارج از زمان قرار دارد. بسیاری از فیلسوفان دین معاصر از نظریه‌ی سرمدیت زمانمند دفاع نموده‌اند. از جمله ویلیام کریگ و استیون دیویس، تلاش نموده‌اند ضمن ...  بیشتر

چیستی و ابعاد علم و دین
علوم انسانی اسلامی از منظر علامه مصباح یزدی و عطاس (مطالعه تطبیقی)

محمد مهدی نادری قمی

دوره 12، شماره 2 ، بهمن 1400، صفحه 289-320

https://doi.org/10.30465/srs.2021.37861.1894

چکیده
  امکان و چگونگی علوم انسانی اسلامی، از جمله مسائل و موضوعاتی است که در چند دهه اخیر مورد توجه بسیاری از محققان و متفکران مسلمان قرار گرفته است. یکی از راه‌هایی که می‌تواند به پیشرقت این حوزه مطالعاتی و حل مسائل آن کمک کند مطالعه تطبیقی آرا و نظریات شخصیت‌های برجسته و تأثیرگذار این عرصه است. به همین منظور مقاله حاضر تلاش دارد با روش ...  بیشتر