ازتقلید تا تحقیق (ترسیمی قرآنی و روایی از نقشة راه دانش‌پژوهی)

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه علوم قرآن دانشگاه امام خمینی

چکیده

چکیده





از مقلّد تا محقّق فرق‌‌هاست


کاین‌چو داود است وآن‌دیگر، صداست







قرآن کریم‌، روایات معصومین (ع) و حکیمان مسلمان، با طرح نقشۀ راهِ دانش‌پژوهی -از تقلید تا تحقیق-، علو همت، پویایی، اشتیاق به فراگیری، پاسداشت حرمت استاد، تفقه وتدبر، زمان‌شناسی ونوگرایی، خلاقیت وابتکار و...، را از مهم‌ترین محرک‌های رسیدن دانش‌پژوه به افتخارات علمی می‌دانند  و از این طریق او را از جمود وخمودگی، دون همتی، قناعت در کسب معرفت، حیا از پرسش‌گری، هراس از اظهارنظر علمی، همیشه شاگرد و مقلد ماندن و...، باز می‌دارند. واضح است که تحقق کامل این نقشه و عبور از مرحلۀ  تقلید و   رسیدن به مرحلۀ جویای علم بودن و نشستن بر اریکۀ تحقیق وتولید علم کردن، علاوه بر سعی و اهتمام خود دانش‌پژوه، همت و تدبیر مشفقانۀ خانواده و جامعه- به ویژه استادان فرزانه و مسئولان مربوط- را نیز می‌طلبد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

From Imitation to Research (A Quran and Narrative Description of Map of Research)

نویسنده [English]

  • Davood Memari
چکیده [English]

The holy Quran and the narratives by Muslim Philosophers and scholars have considered  issues such as trying hard, curiosity, eagerness, respecting the master, thinking and analyzing, being up-to-date and fresh, creativity, etc. as the most important motivations for a student to reach high ranks of knowledge. They have planned the way of students in a special manner-from imitation to research- for them in order to avoid becoming closed minded, non motivated, lazy, contented with little knowledge, shy to ask, afraid of declaring ideas, a permanent imitator, etc. Obviously, students need a high level of endeavor as well as support, encouragement and advice from the society, officials, professors  and families in order to get passed  the stage of imitation and learning and obtain the ability to research and produce knowledge.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Student
  • imitation
  • research
  • plan of the way
  • The Holy Quran
  • the Muslim hallows’ tradition
منابع
قرآن کریم (1374). ترجمۀ بهاءالدین خرمشاهی، چ1، تهران: انتشارات نیلوفر.
حرانی، ابن‌شعبه(1404ق). تحف‌العقول ‌عن ‌آل‌الرسول(ص)، تحقیق از علی‌اکبر غفاری، چ2، قم: موسسه النشرالاسلامی.
خامنه‌ای، سیدعلی(1388). سایه‌سار ولایت، گردآوری از علی دژاکام، قم: دفتر نشر معارف.
دارمی، عبدالله‌بن عبدالرحمن(1408ق). السنن، تحقیق از حسین سلیم‌الداراتی، ریاض: دارالمغنی.
ستوده، امیررضا (1373). پابه‌پای آفتاب، چ 1، تهران: نشرپنجره.
سعدی شیرازی ، مصلح‌الدین(1310). گلستان، تصییح از عبدالعظیم غریب، تهران: مطبعه علمی.
سعدی شیرازی ، مصلح‌الدین(1320). کلیات سعدی، تصحیح: محمدعلی فروغی، تهران :انتشارات بروخیم.
سهروردی، یحیی‌بن‌حبش(1372). مجموعه مصنفات، تصحیح از سیدحسین نصر، تهران: موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
شهیدی، سیدجعفر(1369).  تاریخ تحلیلی اسلام، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
غزالی، ابوحامدمحمد(بی‌تا).  احیاء علوم‌الدین، بیروت: دارالمعرفه.
قمی، شیخ‌عباس(1416ق). سفینه البحار و مدینه الحکم و الآثار، چ2، تهران: دارالاسوه.
کلینی، محمدبن یعقوب(1414ق). الکافی، چ3، قم: دارالکتب الاسلامیه.
مجلسی، محمدباقر(1403ق). بحارالانوار، بیروت: موسسه‌الوفاء.
مصباح یزدی، محمدتقی(1388). آفتاب مطهر، چ1، قم: موسسه آموزشی وپژوهشی امام خمینی.
مطهری، مرتضی(1378). سیری در نهج البلاغه، تهران: انتشارات صدرا.
مطهری، مرتضی(1379). علل گرایش به مادی‌گری، انتشارات صدرا.
مطهری، مرتضی(1380). عدل الهی، تهران: انتشارات صدرا.
مطهری، مرتضی(1384). اسلام و مقتضیات زمان، چ3، تهران: انتشارات صدرا.
مطهری، مرتضی(1385)، تعلیم و تربیت در اسلام، چ49، تهران: انتشارات صدرا.
مطهری، مرتضی(1387). درس‌های الهیات شفا، مجموعه آثار، ج8، چ7، تهران: انتشارات صدرا.
مطهری، مرتضی (1389)، داستان راستان، تهران: انتشارات صدرا.
مولوی، جلال‌الدین‌محمد (1371). مثنوی معنوی، چ3، تهران: انتشارات بهزاد.
نهج‌البلاغه (1385). ترجمۀ محمد دشتی، چ29، قم: انتشارات الهادی.
نهج‌الفصاحه (1360). ترجمۀ ابوالقاسم پاینده، چ 13، تهران: انتشارات جاویدان.