نگاهی به برخی زمینه¬های ارتباط مسئله «نفس (ذهن) ـ بدن» و مسئلۀ «آفریدگار ـ جهان»

شناسنامه علمی شماره

نویسنده

مدرس گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف

چکیده

نوشتار حاضر بررسی کوتاهی است دربارة برخی زمینه­های ارتباط میان دو مسئلۀ مهم و دیرپا در فلسفه و الهیات یعنی مسئلة «نفس و بدن» و یا به تعبیر جدیدتر مسئله «ذهن ـ بدن»، از یک سو و مسئلۀ چگونگی ارتباط آفریدگار و جهان طبیعت، از سوی دیگر. آیا به لحاظ تاریخی و تحلیلی می­توانیم میان نحوۀ تلقی خود از این دو مسئله نسبتی برقرار کنیم؟ در پاسخ به این پرسش ابتدا با تحلیلی فلسفی و کوتاه نشان داده می‌شود که در بحث از تبیین چگونگی ارتباط میان آفریدگار و جهان طبیعت با مسائل و مشکلاتی مواجهیم که با دشواری­های مربوط به فهم ما از مسئلۀ ارتباط نفس و بدن (یا ذهن و بدن) بی­شباهت و بی­مناسبت نیست. سپس با ذکر چند نمونه از دیدگاه­های تاریخی و معاصر در فلسفه و الهیات غرب به برخی زمینه‌های ارتباط میان این دو مسئله در تفکر غرب می‌پردازیم. پس از آن، زمینه‌های ارتباط میان این دو مسئله را در اندیشۀ اسلامی پی می‌گیریم. توصیه‌های جدی دربارۀ لزوم دقت و پرهیز از زیاده‌روی در به کارگیری تمثیل نفس ـ بدن نیز مورد توجه خواهد بود

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Look at Some Backgrounds of Relation between the Issue of "Soul (Mind)-Body" and the Issue of "Creator-Universe

نویسنده [English]

  • Pirooz Faturechi
lecturer of pgilosophy of science department, Sharif University of Technology
چکیده [English]

The present writing is a short study of some backgrounds for relation between two important and long-standing issues in philosophy and theology, i.e. the issue of "soul and body" or to put it by modern terms the issue of "mind-soul" on the one hand and the way that the Creator and the world of nature relate on the other.
May we find a relation between the two issues historically and analytically? To reply this question, at first, it is shown through a short philosophical analysis that in discussing the way that the Creator and the world of nature relate, we face problems which are similar to the problems in our understanding of the issue of relation between soul and body (or mind and body). Then, some examples of historical and contemporary views in the Western philosophy and theology will be mentioned and some backgrounds of relation between the two issues will be discussed. Then, we will search for the backgrounds of relation between the two issues in the Islamic thought.
Serious recommendation about necessity of care and avoidance of extremism in using the simile of soul-body shall be taken into account.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Issue of "soul (mind)-body"
  • Act of God
  • philosophy of mind
  • Science and Religion