نقد روایت سوئینبرن از برهان غایت‌شناختی

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس‌ارشد فلسفه اسلامی

2 دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه زنجان

3 استادیار گروه فلسفه دانشگاه زنجان

چکیده

ریچارد سوئینبرن در تقریر خود از دلیل غایت‌شناختی سعی در معقول جلوه‌دادن باور به خدا با استفاده از این دلیل دارد. البته سوئینبرن معتقد است هیچ‌یک از ادلۀ اثبات وجود خدا نمی‌توانند یقینی ریاضی‌وار برای ما به همراه آورند؛ بلکه مجموع این ادله باور به وجود خدا را از نقیض آن محتمل‌تر می‌سازند. سوئینبرن با تفکیک نهادن میان دو نوع نظم: نظم زمانی و نظم مکانی، در ارائۀ دلیل خود بر نظم زمانی تأکید می‌کند. از طرف دیگر برای تبیین پدیده‌ها میان دو نوع تبیین تفاوت می‌گذارد: تبیین علمی و تبیین شخصی، و ادعا می‌کند که تبیین علمی توانایی تبیین اصل قوانین جهان را ندارد و برای تبیین این قوانین باید به تبیین شخصی توسل جست. سوئینبرن تبیین جهان به وسیلة تبیین شخصی را ساده‌ترین تبیینی می‌داند که خالی از تعقیدها و پیچیدگی‌ها در پاسخ به چرایی پدیده‌هاست. به عبارت دیگر، به میزان کمتر شدن علل برای تبیین یک پدیده، آن تبیین رو به سادگی می‌رود. مدعای این مقاله آن است که مفهوم سادگی یا ساده‌ترین تبیین در بیان سوئینبرن خالی از پیچیدگی نیست و ابهاماتی دارد و همچنین فرض وجود امری ماورائی در تبیین پدیدۀ نظم، نه تنها نمی‌تواند ساده‌ترین تبیین باشد، بلکه آن را گرانبار از پیش‌فرض می‌کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Critique of Swinburne’s Reading of the Teleological Argument

نویسندگان [English]

  • Asghar Mohammadi 1
  • Sahar Kavandi 2
  • Hassan Fathzadeh 3
چکیده [English]

In his reading of the teleological argument, Richard G. Swinburne tries to show that belief in God is plausible. He, however, argues that no proof for existence of God can ever establish mathematical certainty and that the set of such arguments only suggest that existence of God is more probable than the opposite.
Swinburne makes a distinction between two types of order (temporal and special) and bases his argument on the temporal order. He makes a further distinction between two types of explanation: personal and scientific. He argues that scientific explanation is not capable of explaining the laws of nature and that one needs to turn to personal explanations for explaining these laws. For Swinburne, explaining the world using personal explanation is the simplest explanation one can give since it is free from any complexity. In other words, fewer the number of reasons needed to explain a phenomenon is, the easier the explanation will be. This paper argues that the concept of simplicity in Swinburne’s discussions is not without complexity and that it is vague. The paper further argues that the very assumption of existence of a metaphysical quality in explaining the phenomenon of order cannot be the simplest explanation, but rather, such assumptions makes the explanation more complicated.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Swinburne
  • Teleological Argument
  • temporal order
  • personal explanation
  • simplest explanation
منابع
اوکاشا، سمیر (1387). فلسفۀ علم، ترجمۀ هومن پناهنده، تهران: فرهنگ معاصر.
تیسلتون، آنتونی (1391). «ریچارد سوئینبرن در یک نگاه»، ترجمۀ جواد اسماعیلی، کتاب ماه دین، ش 181.
ژیلسون، اتین (1376). مبانی فلسفۀ مسیحیت، ترجمۀ محمد محمدرضایی، قم: حوزه.
سوئینبرن، ریچارد (1385). آیا خدایی هست؟ ترجمۀ محمد جاودان، قم: دانشگاه مفید.
سوئینبرن، ریچارد (1389). «گفت‌وگو با سوئینبرن در باب دوآلیسم نفس و بدن»، ترجمۀ هاشم قربانی، کتاب ماه فلسفه، ش 38.
موحد، ضیا (1374). واژه‌نامۀ توصیفی منطق، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
نصیری، منصور (1390). «رابطۀ استنتاج بهترین تبیین با فرضیه‌ربایی»، نقد و نظر، بهار 1390، ش 61.
هارمن، گیلبرت (1384). «استنتاج از راه بهترین تبیین»، ترجمۀ رحمت‌الله رضایی، فصلنامۀ ذهن، ش 23.
 
Audi, Robert (2009). The Cambridge Dictionary of Philosophy, Second Edition, Cambridge: Cambridge University Press.
Mackie, J. L. (1982). The Miracle of Theism Arguments for and against the existence of God, New York: Oxford University Press.
Mackie, J. L. (1983). “Induction and God”, in Religious Studies, 19 (3).
Psillos, Stathis (2009). Knowing the Structure of Nature: Essays on Realism and Explanation, Basingstoke: Palgrave -MacMillan.
Swinburne, Richard (1968). “The argument from design”, in Philosophy, 43.
Swinburne, Richard (1983). “Mackie, Induction and God”, Religious Studies 19: 385-91
Swinburne, Richard (2004). The Existence of God, Oxford: Oxford University Press.
Swinburne, Richard (2010). “God as the Simplest Explanation of the Universe”, in European Journal for Philosophy of Religion, 2.