آموزه‌های تشیع در منظومه فکری گلدزیهر

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه تاریخ دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره) قزوین

چکیده

آموزه­های تشیع در آیین اسلام از جمله مسایل بحث برانگیزی است که ملل و نحل نویسان و نظریه­پردازان جهان غرب و اسلام را به خود مشغول داشته است. این پژوهش برخی از مفاهیم کلیدی تشیع را در اندیشه­های گلدزیهر و برداشت خاص او را درباره آموزه­های آن بررسی می کند. پژوهش حاضر با روش توصیفی – تحلیلی، در پی پاسخ به این پرسش است که دیدگاه گلدزیهر از ریشه­ها و بن مایه های منابع اصیل تاریخی و مذهبی تراوش کرده یا محور دیدگاه وی یهودی­گری وتورات­انگاری یا حداقل غرق شدن در منابع و مصادر غیرشیعی است؟ فرضیه نگارنده بر آن است که اگرچه تلاش شده مبانی تحقیقاتی گلدزیهر بر اساس روش علمی عنوان گردد، لکن تأثیرپذیری وی از محیط و منابع یهودی و لااقل غیرشیعی نیز خالی از گفتگو نیست. یافته پژوهش نشان می­دهد که انشعاب­پذیری دنیای اسلام و گرایش به مباحث ویژه چون: امامت و مهدویت تا حدی دامن زدن به طرح شبهات فرقه­ها و نحله­های متعدد است با این همه باید اذعان نمود در پاره­ای جزئیات نگاه ایشان بدین نتیجه می­رسیم که دست­کم مبنای وجود مباحث موردنظر گلدزیهر چون تقریب آیین وتفکر شیعی با دیگر فرقه­ها وگروه­ها مانند تأثیر ایرانی­گری و خاصه معتزله واجد حقیقت است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Shiite′s Doctrines in the Goldziher′s Intellectual System

نویسنده [English]

  • Abdorrafi Rahimi
Assistant Professor of History, Imam Khomaini International University, Ghazvin, Iran
چکیده [English]

The teachings of Shi'ism in Islam are among the controversial issues that have plagued the nations and writers, thinkers and theorists of the Western world and Islam. This study explores some of the key concepts of Shi'ism in Goldziehr's ideas and examines his particular understanding of its teachings. The present study uses a descriptive-analytical approach to answer the question whether Goldsiehr's view has taken on the roots and foundations of authentic historical and religious sources or has centered on his view of Judaism and Torture or at least drowning in resources and Is it inappropriate? The author's hypothesis is that although Goldziehr 's research is based on a scientific method, his influence on the Jewish environment and on non-Shiite sources is not without discussion. The findings of the study show that the divisiveness of the Islamic world and its tendency toward special topics such as: Imamate and Mahdism are partly fueled by the skepticism of various sects and religions. However, some details should be acknowledged. He concludes that at least the basis of Goldziehr's controversial themes, such as the approximation of Shiite religion and thought to other sects and groups, such as the influence of Iranianism and especially the Mu'tazilite, is true.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Shiites′
  • Goldziher
  • Imamiis
  • parsism-
احمدی­فر، مصطفی (1389). بررسی رویکرد­های ایگناس گلدزیهر پیرامون روایت سبعه احرف. کوثر، نیم­فصل دوم تابستان  35، 109-94.

اسفندیار، محمودرضا (۱۳۹۱). نگاهی گذرا به سیر تاریخی مهدویت در تصوف. فصلنامه ادبیات عرفایی و اسطوره­شناختی، پاییز 28.

اسلامی، سید حسن (۱۳۸۳). گرایشهای تفسیری در میان مسلمانان؛ بررسی یک ترجمه. آینه پژوهش، مرداد و شهریور 87، 82-63.

پور­طباطبایی، سید مجید (۱۳۸۶). قرآن­پژوهی گلدزیهر. قرآن­پژوهی خاورشناسان، بهار و تابستان 2، 234-193.

 پیشوایی، مهدی (1385). نقد تاریخی دیدگاه گلدزیهر درباره آگاهی پیامبر از جاودانگی و جهان­شمولی اسلام. تاریخ در آیینه پژوهش، پاییز 11، 82-63.

جان­احمدی، فاطمه (1392). توصیف و تبیین یهودی­سازی تاریخ اسلام (با تاکید بر دایره­المعارف اسلام). فصلنامه مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، سال هفدهم، تابستان 55.

حیدری، علیرضا (1378). دیدگاه حدیثی گلدزیهر از منظر دانشوران اسلامی و مستشرقان. مشکوه، زمستان 101، 58-43.

زمانی محمد حسن،1385، نقدوبررسی آرائ مستشرقان در باره قرآن،بوستان کتاب،قم،

شیخ­مونسی، نیره­اعظم (1389). قرآن و خاورشناسان نقدی بر آرا و اندیشه­های ایگناس گلدزیهر درباره قرآن. رشد آموزش معارف اسلامی، تابستان 4،  دوره بیست­ودوم، 59-55.

شینی­میرزا، سهیلا ( 1385). مستشرقان و حدیث نقد و بررسی دیدگاههای گلدزیهر و شناخت. تهران: هستی­نما.

صادقی، تقی (1377). پیشینه رویکرد خاورشناسان به قرآن و تحلیل آن. پایان­نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه قم.

غزالی مصری، محمد (1363). محاکمه گلدزیهر صهیونیست (ترجمه صدر بلاغی). حسینیه ارشاد.

کاظمی، شهاب (1392). نقد و بررسی دیدگاههای گلدزیهر پیرامون سبک تفسیری شیعه. قرآن­پژوهی خاورشناسان، بهار و تابستان 14، 50-33.

گلدزیهر، ایگناس (1357). درسهایی درباره اسلام  ج1و۲  (ترجمه علی­نقی منزوی). کمانگیر.

گلدزیهر، ایگناس (1383). گرایشهای تفسیری در میان مسلمانان (ترجمه سید ناصر طباطبایی). ققنوس.

ماسینیون، لوی (1357). به یاد ایگناس گلدزیهر (ترجمه حسن رضوی). کاوه (مونیخ) پاییز 69، 15-13.

محجوب، محمد­جعفر (1365). غزالی و اسماعیلیان: مروری بر «فضائح الباطنیه» ایران­نامه، تابستان 16، 678-616.

مختاری­کیا، الهه (1378). ترجمه و نقد  بررسی «مذاهب التفسیر الاسلامی» «التفسیر بالاثور» ص 120-73 «التفسیر فی ضوء الفرق الدینیه» ص 313-286. پایان­نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه قم.

مهریزی، مهدی (138۲). درآمدی بر مطالعات حدیثی خاورشناسان. علوم حدیث، تابستان 28، 1۹-02

نوری، محمد (1378). خاورشناسان و فرقه­شناسی. هفت آسمان، بهار 1، 200-174.

وات، ویلیام مونتگمری (1370).  فلسفه و کلام اسلامی (ترجمه ابوالفضل عزتی). انتشارات علمی و فرهنگی.

 الهی­منش، رضا (۱۳۸۶).  افکار نوافلاطونی و گنوسی در حدیث. هفت آسمان، زمستان 36.

 

Amsterdam : John Benjamins publishing company.

Apor ,Eva (editor). (2005). Goldziher memorial conference. Budapest: Oriental Collection Library of the Hungarian Academy of Sciences.

Beeri,  Tora (2005).  The intriguing fate of a geniza document: Goldziher’s contribution to the study of Hebrew poetry in babylonia.  In Eva Apor (editor), Goldziher Memorial Conference (pp 15-20). Budapest: Oriental Collection Library of the Hungarian Academy  of  Sciences.

Devenyi, Kinga (2005). Information exchange before the internet on law aqsama a lallah la-abarrahu In Goldziher’s correspondence. In Eva Apor (editor), Goldziher Memorial Conference (pp 21-36). Budapest: Oriental Collection Library of the Hungarian Academy  of  Sciences.

Fodor, Alexander (2005). Goldziher and magic in  Islam. In Eva Apor (editor), Goldziher Memorial Conference (pp 51-66). Budapest: Oriental Collection Library of the Hungarian Academy  of  Sciences.

Goldziher, Ignaz (1966). A Short History of Classical Arabic Literature (Joseph Desomgyi). Ver lagsbuchad lung: Georg Olms.

Goldziher, Ignaz (1971). Muslim Studies (C. R. Barber). London: George Allen & Unwin  Ltd.

Goldziher, Ignaz (1981). Introduction to Islamic Theology and Law (Andras Hamori). Princeton: university press.

Goldziher, Ignaz (1994.) On the History of Grammar Among the Arabs (Kinga Devenyi).

Golziher, Ignaz (1912). Influence of Parsism on Islam (G. K. Nariman). Bombay: The Parsi publishing Co.

Hidvegi, mate (2005). Immanuel Low’s reflections on ((the essence and evolution of Judaism)) in his letters to Ignaz Goldziher in 1888. In (pp 51-83). Budapest: Oriental Collection Library of the Hungarian Academy  of  Sciences.

Hopkins, Simon (2005.) The Language Studies of Ignaz Goldziher, In Eva Apor (editor), Goldziher Memorial Conference (pp 83-?). Budapest: Oriental Collection Library of the Hungarian Academy  of  Sciences.

Larsson ,Goran (2005). Ignaz Goldziher on the Shucubiyaa movement. In Eva Apor (editor), Goldziher Memorial Conference (pp 151-158). Budapest: Oriental Collection Library of the Hungarian Academy  of  Sciences.

Ormos Istvan (2005). The Correspondence of Ignaz Goldziher and Max Herz. In Eva Apor (editor), Goldziher Memorial Conference (pp 159-203). Budapest: Oriental Collection Library of the Hungarian Academy  of  Sciences.

Ormos, Istvan (2005). Goldziher’s mother tongue a contribution to the study of the lauguage situation in Hungary in the nineteenth century. In Eva Apor (editor), Goldziher Memorial Conference (pp 203-244). Budapest: Oriental Collection Library of the Hungarian Academy  of  Sciences.

Simon, Robert (1986.) Ignac Goldziher His Life and Scholarship as Reflected in His Works and Correspondence. Budapest: Library  of the Hungarian Academy of Sciences.

Skjaervo, P. Oktor (2005). Goldziher and Iranian elements in Islam In Eva Apor (editor), Goldziher Memorial Conference (pp 245-250). Budapest: Oriental Collection Library of the Hungarian Academy  of  Sciences. 

Strohmaier ,Gotthard (2005) ‘Ulum al–awa’il and orthodoxy: a famous monograph of Goldziher revisited. In Eva Apor (editor), Goldziher Memorial Conference (pp 251-254). Budapest: Oriental Collection Library of the Hungarian Academy  of  Sciences.

Szombathy, Zoltan (2005). Some notes on the impact of the Shucubiyya on Arabic genealogy. In Eva Apor (editor), Goldziher Memorial Conference (pp 255-270). Budapest: Oriental Collection Library of the Hungarian Academy  of  Sciences.

Takacs, Gabor (2005). ((sun)) and ((moon)) in semitic and Egyption in an Afro–Asiatic context. In Eva Apor (editor), Goldziher Memorial Conference (pp 271-301). Budapest: Oriental Collection Library of the Hungarian Academy  of  Sciences.

Van Ess, Josef (2005). Goldziher as a contemporary of Islamic reform. In Eva Apor (editor), Goldziher Memorial Conference (pp 37-50). Budapest: Oriental Collection Library of the Hungarian Academy  of  Sciences.