پل فایرابند؛ اسطوره‌ستیز اسطوره‌ساز از نقد جهان‌شمولی علم و دین تا پلورالیسم و رأی اکثریت

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار علوم سیاسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

2 دانش‌آموخته دکتری علوم سیاسی،‌ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

3 دانشجوی دکتری علوم سیاسی،‌ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

چکیده

پل کارل فایرابند با نمایش نواقص و کاستی‌های علم، مطلق بودن آن را زیر سوال می‌برد و خواستار جدایی جامعه از علم می‌شود، به همان سان که در دوره‌ای به مدد خود علم، جامعه از کلیسا جدا شد. فایرابند خواهان استقرار آزادی و پلورالیسم در جامعه است و پلورالیسم مورد نظر خود را از جان استوارت میل الهام گرفته است. پژوهش حاضر قصد دارد نشان دهد پلورالیسم مورد نظر میل با پلورالیسم آرمانی فایرابند یک تفاوت اساسی دارد و آن اینکه پلورالیسم برای میل یک ابزار برای کشف حقیقت است، اما برای فایرابند یک غایت است که در آن توقف می‌کند و جامعه آرمانی خود-جامعه آزاد- را بر اساس آن بنا می‌کند. همچنین نشان می دهیم فایرابند که با هر گونه معیار جهانشمول مخالف است و این امر را مبنای نقد علم قرار می‌دهد، هنگامی که می‌خواهد درباره بایدها و نبایدها و جهت حرکت جامعه آرمانی خود سخن گوید، یک اسطوره جدید به نام «رای اکثریت» می آفریند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Feyerabend; myth-making myth-maker From the universal critique of science and religion to pluralism and the majority vote

نویسندگان [English]

  • Farhad zivyar 1
  • Seyyed Yaser Jebraily 2
  • Amir Etemadi Bozorg 3
چکیده [English]

By exposing the shortcomings and shortcomings of science, Paul K. Feyerabend,   questions the omnipotence of it and calls for the separation of society from science, just as at one time, with the help of science itself, society was separated from the church. Feyerabend calls for the establishment of freedom and pluralism in society, and his pluralism is inspired by John Stuart Mill. The present study seeks to show that the pluralism of desire is fundamentally different from the idealistic pluralism of Feyerabend, and that the pluralism of desire is a means of discovering the truth, but for Feyerabend it is an end in which it stops and the ideal society itself - free society - Builds upon it. We also show that Feyerabend, who opposes any universal criterion and bases this on the critique of science, creates a new myth called "Majority Vote" when he wants to talk about the pros and cons of moving towards his ideal society.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Paul K. Feyerabend
  • John Stuart Mill
  • Freedom
  • Pluralism
  • Science and Religion
  • majority vote
  • myth
چالمرز، آلن. ف، (1374) چیستی علم، ترجمه سعید زیبا کلام، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.

فایرابند، پل (1375)، «بر ضد روش»، ترجمه مهدی قوام صفری، تهران: فکر روز.

فایرابند، پل(1373)، «چگونه باید از جامعه در برابر علم دفاع کرد»، ترجمه شاپور اعتماد، نشریه ارغنون، شماره 1، صص 149-160.

مقدم حیدری، غلامحسین ، «فایرابند با هر آنچه جهانشمول و مطلق باشد به مبارزه برمی‌خیزد/ علم مدرن اسطوره و دین جدید»، بازبینی شده در تاریخ 17 شهریور 1394،

مقدم حیدری، غلامحسین(1393)، «علم و عقلانیت نزد پل فایرابند»، تهران: نشر نی.

میل، جان استوارت (1340)، «در آزادی»، ترجمه محمود صناعی،‌ تهران:‌ شرکت انتشارات علمی-فرهنگی

 

Agassi, Joseph (March 1976). Against Method: outline of an Amrchistic Theory of Knowledge. Philosophia, vol, 6no, 1Pp.165-191.

Feyerabend, Paul K.  (1981). Problems of Empiricism (Philosophical Papers vol. 2). Cambridge: Cambridge University Press.

Feyerabend, Paul K.  (1998).How to defend Society against Science. Introductory readings in the Philosophy of science, 54-65.

Feyerabend, Paul K. (1978)" Science in a Free Society", London-New York: Verso.

Feyerabend, Paul K. (1981) "Realism, Rationalism & Scientific Method: Philosophical Papers", Volume 1. Cambridge, UK: Cambridge University Press.

Feyerabend, Paul K. (1987) "Farewell to Reason", London-New York: Verso.

Feyerabend, Paul K. (1993, 3 ed) "Against Method", London-New York: Verso.

Feyerabend, Paul(1999). “How to Defend Society against Science”.Knowledge, Science and Relativism (Philosophical papers Vol.3) ,Cambridge: Cambridge University Press

Jacobs, Struan (2003) "Misunderstanding John Stuart Mill on Science: Paul Feyerabend’s Bad Influence", The Social Science Journal, Vol. 40, PP. 201–212.

James Kidd, Ian (2011) "Objectivity, Abstraction, and the Individual: The Influence of Soren Kierkegaard on Paul Feyerabend", Studies in History and Philosophy of Science, Vol. 42, PP. 125–134.

Preston, John(1997).Feyerabend: Philosophy, Science and Society (Key Contemporary Thinkers),Cambridge: Polity

Staley, Kent w. (1999) "Logic, Liberty, and Anarchy: Mill and Feyerabend on Scientific Method", The Social Science Journal, Vol. 36(4), PP. 603–614.