تبیین ابعاد حکم‌رانی متعالی مبتنی بر سیرة حکومتی امام علی (ع): تلفیق رویکرد اجتهادی و تحلیل محتوا

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 استادیارمدیریت‌بازرگانی،دانشگاه علامه

2 دانشجوی‌دکتری مدیریت بازرگانی علامه

چکیده

چکیده
یکی از مسائلِ مهم جهان امروز تغییرات سریع دولت و فرایندهای حکمرانی و مدیریت است. نقش سنّتی و تاریخی دولت‌ها تغییر یافته و، به تبع آن، ماهیت فرایندهای حکمرانی و مدیریت در سراسر جهان دگرگون شده است. آن‌چه بدان بیش‌تر توجه شدهْ حکمرانی خوب است. نارسایی‌های حکمرانی خوب سبب شد که مفهوم حکمرانی جامع مطرح شود. تحقیق حاضر به بیان ابعاد و مؤلفه‌های حکمرانی جامع از دیدگاه حکومتی امام علی (ع) می‌پردازد و مدل حکمرانی متعالی مبتنی بر سیرة حکومتی امیرمؤمنان، علی (ع)، را تدوین می‌نماید. این مقاله در دو بخش ارائه شده است: ۱. بررسی و نقد مفاهیم، نظریه‌ها، و الگوهای حکمرانی و نیز بازخوانی آن بر اساس اندیشه‌‌های اسلامی؛ ۲. معرفی اصول جایگزین یا مکمل الگوی حکمرانی جامعْ بر اساس آیات و روایات. این پژوهشْ بنیادی است و در آن با تلفیق روش اجتهادی و هرمنوتیک به تبیینی باثبات و درخور اعتبار دربارة مؤلفه‌های حکمرانی جامع از منظر آموزه‌های امام علی (ع) دست یافته‌ایم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explaining the Transcendental Governorship Dimensions Based on Imam Ali’s Governmental Life: Integration of Religious Jurisprudence & Context Analysis

نویسندگان [English]

  • Vahid Khashei 1
  • Ata ollah Hrandi 2
چکیده [English]

One of the most significant issues in today’s world is the immediate alterations of governments as well as governorship and directions processes. The traditional and historical roles of governments have changed and the governorship and directing processes nature have been transformed all over the world consequently. In Regards to governorship there are numbers of various theories being submitted by connoisseurs, but what has been taken into consideration more is a good governorship. Criticisms as well as inadequacies of a good governorship caused us searching for a more comprehensive alternative, and bringing up the concept of comprehensive governorship. What gaps are evident in public administration field is arguing about comprehensive governorship as a substitute for good governorship. The current research has proceeded to explain the comprehensive governorship dimensions and features from the governmental standpoint of Imam Ali, and has also compiled the transcendental governorship model based on Imam Ali’s Governmental Life. The current research has two sections including referring to the management scientists’ researches regarding to review and criticism of governorship concepts, theories and patterns as well as their reading out (revision) on the basis of the Islamic thoughts and introduction of alternative principles or complementary comprehensive governorship pattern based on verses and traditions. That is why the research method being used in this Research is a one which is harmonious with the particular circumstances of each case which observes the specialties and conditions of each section as well. This anxiety caused us using both Religious Jurisprudence & Hermeneutics Methods in the current research. This research is a fundamental one striving toward reaching a fixed reliable explanation in regards to features of comprehensive governorship from the point of view of Imam Ali’s Knowledge, through integration of Religious Jurisprudence & Hermeneutics Methods.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Key Words: Good Governorship
  • Comprehensive Governorship
  • Imam Ali
  • Hermeneutics Method
  • Religious Jurisprudence Method
منابع
نهج‌البلاغه (1376). به اهتمام سیدصادق موسوی، تهران: مؤسسة امام صاحب‌الزمان (عج).
امیری، مجتبی (1382). «نظریه و نظریه‌پردازی در دانش مدیریت»، روش‌شناسی علوم انسانی، ش 216.
بوریل، گیبسون و گارت مورگان (۱۳۸۳). ن‍ظریه‌ه‍ای‌ ک‍لان‌ ج‍ام‍ع‍ه‌‌ش‍ن‍اخ‍تی و ت‍ج‍زیه‌ و ت‍ح‍لیل‌ س‍ازم‍ان‌، ترجمة محمدتقی نوروزی، ت‍ه‍ران:‌‏ س‍م‍ت‌.
جناتی، محمدابراهیم (1372). ادوار اجتهاد از دیدگاه مذاهب اسلامى، تهران: کیهان.
جواهری، محمدرضا (1381). اجتهاد در عصر ائمة معصومین )، قم: بوستان کتاب.
خاکی، غلام‌رضا (1383). روش‌ ت‍ح‍قیق‌ ب‍ا رویک‍ردی‌ ب‍ه‌ پایان‌نامه‌نویسی، تهران: بازتاب.
دلشاد تهرانی، مصطفی (1379 الف). حکومت حکمت: حکومت در نهج‌البلاغه، تهران: دریا.
دلشاد تهرانی، مصطفی (1379 ب). دولت آفتاب: اندیشة سیاسی و سیرة حکومتی علی (ع)، تهران: دریا.
دلشاد تهرانی، مصطفی (1388). دلالت دولت: آیین‌نامة حکومت و مدیریت در عهدنامة مالک اشتر، تهران: دریا.
دهقانان، حامد و عطاءاله هرندی (1393). بررسی تأثیر سرمایة اجتماعی بر عملکرد نوآورانه: با تأکید بر نقش میانجی انتقال دانش»، نشریة مدیریت نوآوری، س 3، ش 1.
سرمد، زهره و عباس بازرگان (1380). روش‌ه‍ای‌ تحقیق در ع‍ل‍وم‌ رف‍ت‍اری، تهران: آگاه.
سنجابی، علیرضا (1384). روش‌‌ش‍ن‍اسی در ع‍ل‍م‌ س‍ی‍اس‍ت‌ و رواب‍ط بین‌ال‍م‍ل‍ل‌ با بهره‌گیری و معرفی نرم‌افزار SPSS، تهران: ق‍وم‍س‌‏.
فریدونی، علی (1385). اصول و مبانی سیاست از دیدگاه امام علی (ع)؛ اندیشة سیاسی در گفتمان علوی، قم: بوستان کتاب.
مکارم شیرازی، ناصر (1374). تفسیر نمونه، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
مهاجرنیا، محسن (1385). دولت در اندیشه و عمل امام علی (علیه السلام)، اندیشة سیاسی در گفتمان علوی، قم: بوستان کتاب.
میرزایی اهرنجانی، حسن (1386). زمینه‌‌های روش‌شناختی تئوری سازمان، تهران: سمت.
 
Farazmand, Ali (2001).‘Comparative and Development Public Administration: Past, Present, and Future’, Handbook of comparative and development public administration, 2nd ed., ed. Ali Farazmand, 9-22, New York: Marcel Dekker.
Farazmand, Ali (2004 a). ‘Globalization and Governance: A Theoretical Analysis’, Sound governance: policy and administrative innovations, ed. Ali Farazmand, 27-56, Westport, Conn.: Praeger Publishers.
Farazmand, Ali (2004 b). ‘Sound Governance in the Age of Globalization: A Conceptual Framework’, Sound governance: policy and administrative innovations, ed. Ali Farazmand, 1-23, Westport: Praeger Publishers.