0 راهکاری برای تحقق «حماسۀ اقتصادی»: A Procedure for Realizing “Economic Epic:” A “Moral” Reinterpretation of Smith’s “Economic” Ideas based on “Islamic-Iranian Pattern of Development” http://elmodin.ihcs.ac.ir/article_933.html 0 چکیده نظریۀ اقتصادی کلاسیک بیشتر تمایل داشت ادم اسمیت را اقتصاددانی بداند که نیم‌نگاهی به فلسفۀ اخلاق داشت، نه یک فیلسوف اخلاق جدی با دغدغه‌های سترگ اخلاقی. به همین دلیل، ثروت ملل ادم اسمیت غالباً اثری کاملاً جدا از اثر اخلاقی‌ او ـ‎نظریه‌ای دربارۀ عواطف اخلاقی‎ـ دانسته شد و بیش از آن قدر دید. این در حالی است که اسمیت اقتصاد و اخلاق را مکمل هم و این دو اثر را مرتبط به هم می‌دانست. او پیش از آنکه دربارۀ اقتصاد بنویسد، دربارۀ فلسفۀ اخلاق نوشت و بیش از آنکه اقتصاددان باشد، فیلسوف اخلاق بود. اسمیت، که غالباً پدرخواندۀ «سرمایه‌داری» دانسته ‎می‌شود، ضمن ارائۀ اصول کلی آن، بسیاری از آفاتش را پیش‌بینی کرد. از میان آفاتی که وی برای «سرمایه‌داری» برشمرد، می‌توان به «دست‌مزدهای حداقلی»، «بهره‌کشی از نیروی کار در مستعمره‌ها»، «ازخودبیگانگیِ ناشی از تقسیم کار»، «ازبین‎رفتنِ مهارت‌های فرد» و «کاهش استعدادهای انسانی کارگران» اشاره کرد. او کوشید با ارائۀ تمهیداتی اخلاقی مانند تأکید بر «همدلی»، «عدالت در افزایش سطح دستمزدِ کارگران» و «برخورداری از فرصت برابر برای رقابت در اقتصاد»، از پیدایش آن آفات جلوگیری کند؛ اما خوانش یک‌سویۀ نظریۀ اقتصادی کلاسیک از پازل هنجاری اسمیت و بی‌توجهی به تمهیدات اخلاقی او در ثروت ملل و نظریه‌ای دربارۀ عواطف اخلاقی، باعث شد بسیاری از پیش‌بینی‌های اسمیت دربارۀ آفات «سرمایه‌داری» به‎وقوع ‎پیوندند. این مقاله بر آن است با تکیه بر اندیشه‌های اخلاقی ادم اسمیت و بر اساس «الگوی اسلامی ـ ‌ایرانی پیشرفت»، خوانشی جدید از «سرمایه‌داری» ارائه کند که بتوان از آن به‌عنوان راهکاری برای تحقق «حماسۀ اقتصادی» و پیشبرد «تولید ملی» استفاده کرد. 1 Classical economic theory tends to recognize Smith as an economist who took a glance to moral philosophy; not a serious moral philosopher with great moral concerns. That is why, The Wealth of Nations was regarded as an independent work from his moral work -The Theory of Moral Sentiments- and became more popular. However, Smith considered economics and ethics complementary. It must be made beyond question that, for Smith, The Theory of Moral Sentiments and The Wealth of Nations are complementary and not exclusive. He wrote on moral philosophy first and he was more a moral philosopher than an economist. Smith, who is usually regarded as the patron saint of “capitalism” predicted many of its negative consequences such as “wages below the level needed for maintenance,” “exploitation of workers in the colonies,” “alienation in consequence of the division of labor,” “destruction of one’s skills,” and “reduction of workers’ human talents.” He tried to prevent these negative consequences by focusing on some moral issues like “sympathy,” “justice in increasing the level of workers’ wages,” and “equal opportunity for competition in economy.” However, the unilateral interpretation of classical economic theory of Smith’s normative puzzle and neglecting his moral concerns in The Wealth of Nations and The theory of Moral Sentiments made many of his predictions about the negative consequences of “capitalism” come true. Based on Adam Smith’s moral ideas and “Islamic-Iranian Pattern of Development,” this paper tries to put forward a new interpretation of “capitalism” that could be used as a strategy for realizing “Economic Epic” and promoting “National Production.” 1 14 شیرزاد پیک‌حرفه Shirzad Peik Herfeh استادیار گروه فلسفه، دانشگاه امام خمینی ایران کلیدواژه‌ها: حماسۀ اقتصادی فلسفۀ اخلاق اقتصاد همدلی ادم اسمیت سرمایه‌داری منابع##اسمیت، ادم (1357). ثروت ملل، ترجمۀ سیروس ابراهیم‌زاده، تهران: پیام.##پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری:##http://www.leader.ir/langs/fa/index.php?p=bayanat&id=9609##رنانی، محسن (1391). «مقدمۀ دکتر رنانی» (بر کتاب زندگی و اندیشه‌های ادم اسمیت)، ترجمۀ شیرزاد پیک‌حرفه، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.##سعدی، مصلح‎بن عبدالله (1369). کلیات سعدی، به اهتمام محمدعلی فروغی، تهران: امیرکبیر.##سِن، امارتیا (1391). اندیشۀ عدالت، ترجمۀ احمد عزیزی، تهران: نی.##کلینی رازی، محمدبن‎یعقوب (1401). اصول کافی، ج 2، بیروت: دار صعب دارالتعارف.##مجلسی، محمدباقر (1403). بحارالانوار، ج 74. بیروت: الوفا.##وینستین، جک راسل (1391). زندگی و اندیشه‌های ادم اسمیت، ترجمۀ شیرزاد پیک‌حرفه، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.##Boltanski, L. (1999). Distant Suffering: Morality, Media and Politics, Graham D. Burchell (trans.). Cambridge: Cambridge University Press.##Eisikovits, N. (2009). Sympathizing with the Enemy: Reconciliation, Transitional Justice, Leiden: Brill Academic Publishers.##Nussbaum, M. (1995). Poetic Justice: The Literary Imagination and Public Life, Boston: Beacon Press.##Rawls, J. (1971). A Theory of Justice, Cambridge: Harvard University Press.##Scheffler, S. (2003). “Rawls and Utilitarianism” in Samuel Freeman (ed.), The Cambridge Companion to Rawls, Cambridge: Cambridge University Press.##Sen, A. (2009). The Idea of Justice. Cambridge: Harvard University Press.##Smith, A. (1976/1776). An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations, 2 vols. Ed. R. H. Campbell and A.S. Skinner (eds.). Indianapolis: Liberty Press.##Smith, A. (1982/1759). Theory of Moral Sentiments, A. L. Macfie and D.D. Raphael (eds.), Indianapolis: Liberty Press.##Weinstein, J. R. (2001). On Adam Smith, Belmont: Wadsworth##

0 پیچیدگی‌های تقلیل‌ناپذیر، برهان‌های غایت‌شناختی و تکامل داروینی؛ الهیات یا الحاد Irreducible Complexity, Teleological Arguments and Darwinian Evolution, Theism or Atheism http://elmodin.ihcs.ac.ir/article_934.html 0 چکیده در این مقاله، استدلال بر وجود خدا از راه پیچیدگی‌های تقلیل‌ناپذیر که در مقابل تکامل داروینی و برای یافتن موارد نقض آن مطرح شده، بررسی شده است. در ابتدا با اشاره به اینکه استدلال از راه پیچیدگی تقلیل‌ناپذیر در رستۀ برهان‌های غایت‌شناختی قرار می‌گیرد، چنین استدلال شده است که همۀ این برهان‌ها از ساختار واحدی برخوردارند؛ از روش تمثیل استفاده کرده‌اند و همه از نوع برهان‌های استقرایی‌اند. در ادامه، دیدگاه سازگارگرایی تکامل داروینی با باور به وجود خدا- که طرفداران سرسختی دارد- مورد تردید قرار گرفته و بر این نکته تأکید شده است که تبیین از راه تکامل داروین (با اصول انتخاب طبیعی) جایگزین الهیات و خداباوری تلقی می‌شود. 1 In this paper, the theory of irreducible complexity which contradicts and refutes the Darwinian Evolution is regarded as the proper and defendable way to the existence of God. Thus, I have first tried to classify the irreducible complexity proof as one of the branches of teleological arguments and then to explain that all of teleological arguments have the unique structure as far as the analogical and inductive components are concerned. The other part of this paper is the serious doubts and obstacles that I have put in front of the compatibility of Darwinian Evolution and Natural Selection with the existence of the intelligent which has severe defenders among contemporary philosophers. 15 29 سیدحسن حسینی Seyed Hassan Hosseini دانشیار دانشگاه صنعتی شریف ایران کلیدواژه‌ها: وجود خدا پیچیدگی تقلیل‌ناپذیر برهان استدلال برهان غایت‌شناختی تکامل داروینی منابع##حسینی، سیدحسن (بهار 1390). «تکامل داروینی و اتئیسم»، قبسات، شمارۀ 59، قم: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی.##Aquinas, Thomas (2008). Five Ways, London and New York: Routledge.##Behe, Michal (1996). Darwin’s Blak Box: The Biochemical Challenge to Evolution, New York: Free Press.##Behe, Michal (2005). ‘The Modern Intellingent Design Hypothesis; Breaking Rules’, Manson, Neil A. (ed.), in God and Design; London and New York: Routledge, pp. 276-291.##Collins, Robin (2002). ‘God, Design, and Fine-Tunning’, Raymond Martin and Christopher Bernard (eds.), in God Matters: Readings in the Philosophy of Religion, New York: Longman Press, pp. 54-65.##Darwin, Chares. (1859). On the Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life; London: John. Murray, Reprinted in Facsimile with an introduction by Ernst Mayr. Cambridge: Mass. Harvard University Press, 1964.##Dawkins, Richard (1986). The Blind Watchmaker, Harmondsworth: Penguin.##Dawkins, Richard (2006). The God Delusion, New York: Houghton Mifflin Company.##Dembski, William (2001). ‘Signs of Intelligence: A primer on the Discernment of Intelligent design’; William A. Dembski and James M. kushiner (eds.), In Signs of Intelligence, Understanding Intelligent Design, The United States: Brazos Press, pp. 171-193.##Dennett, D. (2007). ‘Atheism and Evolution’, Michael Martin (ed.); in The Cambridge Companion of Atheism, Cambridge: Cambridge University Press, pp. 135-48.##Hume, David (2009). Dialouges Concerning Natural Religion, Merchant Books.##Inwagen, Peter Van (2005). ‘The Compatibility of Darwinism and Design’, Manson, Neil a. (ed.), in God and Design, London and New York: Routledge.##Leslie, John (2001). Infinite Minds, Oxford University Press.##Miller, Kenneth (1999). Finding Darwin’s God; A Scientist’s Search for Common Ground Between God and Evolution, Harper Perennial.##Ratzsch, Del (Spring 2013 Edition). “Teleological Arguments for God’s Existence”, Edward N. Zalta (ed.), in The Stanford Encyclopedia of philosophy, forthcoming URL= http://plato.stanford.edu/archives/spr2013/entries/teleological-arguments/.##Ruse, Michael (2005). ‘Modern Biologists and Argument from Design’, Manson Neil A. (ed.), In God and Design, London and New York; Routledge, pp. 307-328.##Swinburne, Richard (2004). The Existence of God, Oxford University Press.##

0 نگاهی به منظومۀ معماری منظر (با تکیه بر متون اسلامی) Viewing the System of Landscape Architecture (in the Light of Islamic Texts) http://elmodin.ihcs.ac.ir/article_935.html 0 چکیده مناظر بی‎پایان هستی نشانی از حکمت و معماری بی‎بدیل آفریدگار هستی است. معانی مناظر و مفاهیم معماری چیست؟ عوامل آن کدام است؟ بازتاب و مراتب ادراک این مناظر در انسان چگونه است؟ در ظهور این مناظر سلسله‎مراتبی وجود دارد که از منشأ قدرت لایزال هستی آغاز‎می‎گردد. ظهور و وجود مناظر از جریان دایم‎الافاضۀ فیّاض علی‎الاطلاق من جمیع الجهات و الحیثیات است که انقطاع فیض موجب انهدام آنهاست. هر موجودی در عالم مادی، جایگاه و زمان و مکان خاص خود را داراست. عوامل مناظر به سه دستۀ کلی: ناظر، نور و فضا تقسیم‎می‎شود و هر کدام از مناظر بازتابی در ناظر ایجادمی‎کند و حکمتی را به او متذکرمی‎شود. مراتب ادراک انسان از مناظر، به‎ترتیب از حس به خیال و تعقل صعود پیدامی‎کند. تعقل در مناظر تا عمق معانی آنها نفوذ کرده و تا کنه وجودی آنها در حد وسع و توانایی پیش‎‎‎‎می‎رود تا به حقیقت هستی برسد. 1 The world's endless landscapes are sign of wisdom and unique architecture of the creator. What do the scenery and architectural concepts represent? What are its factors? And how is the process of reflection and understanding of these sceneries by human beings? There is a systematic phase in the appearance of these sceneries that originates from the eternal power. The presence and appearance of these sceneries are God's blessings in every ways and once he stops his blessings they are destroyed. Every creature of the materialistic world has its own special place, time, and status. Sceneries are divided into three general categories of spectator, light, and space and each scenery makes the spectator to reflect and acts as a reminder of God's wisdom. Man's level of perception of scenery rises from feeling to imagery and to reason. Reason has penetrated deeply in the perception of sceneries and it continues to the point that it reaches the truth of the existence. 31 55 حسن ذوالفقارزاده Hassan Zolfagharzadeh استادیار دانشگاه بین‎‎‎‎‎‎‎‎المللی امام خمینی (ره) ایران hzolfagharzadeh@yahii.com کلیدواژه‎ها: منظر ناظر نور فضا معماری ادراک منابع##ابراهیمی دینانی، غلامحسین (1364). شعاع اندیشه و شهود در فلسفة سهروردی، تهران: حکمت.##ابن‎عربی، محی‎الدین (1370). فصوص‎الحکم، چ 2، تهران: الزهرا.##ابن‎منظور، ابی‎الفضل جمال‎الدین محمد (1405ق،1363ش)، لسان‎العرب، قم: نشر ادب الحوزه.##اعتمادالسلطنه، محمدحسن (1367). مراۀ‎البلدان، ج 1، تهران: دانشگاه تهران.##افلاطون (1337). دورۀ کامل آثار افلاطون (رسالة تیمائوس)، ترجمۀ محمدحسن لطفی، تهران: ابن‎سینا.##انیس، ابراهیم و دیگران (1410ق،1989م). المعجم الوسیط، استانبول: دارالدعوه.##بندرریگی، محمد (1374). فرهنگ جدید عربی، فارسی (ترجمۀ منجدالطلاب)، تهران: انتشارات اسلامی.##بورکهارت، تیتوس (1375). روح هنر اسلامی، ترجمۀ رحیم قاسمیان، تهران: دفتر مطالعات دینی هنر.##جوادی آملی، عبدالله (1363). تفسیر موضوعی قرآن مجید، ج 14، تهران: مرکز نشر فرهنگی رجا.##حائری یزدی، مهدی (1361). کاوش‌‌های عقل عملی، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.##حجت، مهدی (1378). « فصلنامه رواق»، فصلنامه تحقیقاتی در زمینۀ معماری و هنر، ش 4.##حسن‎زادۀ آملی، حسن (1378). ممدالهمم در شرح فصوص‎الحکم، تهران: وزارت فرهنگ ارشاد اسلامی.##دایرۀ‎المعارف تشیع (1371). زیر نظر احمد صدر حاج سیدجوادی و دیگران، ج 3، تهران: مؤسسۀ دایرۀ‎المعارف تشیع.##دلاواله، پیترو (1370). سفرنامه (قسمت مربوط به ایران)، ترجمۀ شجاع‎الدین صفا، تهران: علمی و فرهنگی.##ذوالفقارزاده، حسن (1385). «درآمدی بر مبنای الگوی تعامل انسان و محیط»، صفّه، ش 42.##زمخشری، ابی‎القاسم محمود (1399ق،1979م). اساس‎البلاغه، بیروت: دار صادر.##شبستری، شیخ محمود (1360). منظومۀ گلشن راز، تهران: فرهنگسرا.##شریف، میان محمد (1362). تاریخ فلسفه در اسلام، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.##شووان، فریدهوف (1372). اصول و معیارهای هنر جهانی (از کتاب مبانی هنر معنوی)، ترجمۀ سیدحسن نصر، تهران: دفترمطالعات دینی.##طباطبایی، محمدحسین (بی‎تا‎). اصول فلسفه و روش رئالیسم، ج 1و3، قم: صدرا.##طوسی، محمدبن‎حسن (بی‎تا). تبیان فی تفسیر القرآن، ج 1، بیروت: دار احیاء التراث العربی.##فارابی، محمدبن‎محمد (1390). احصاءالعلوم، ترجمۀ حسین خدیوجم، چ4، تهران: علمی وفرهنگی.##فارابی، محمدبن‎محمد (260-339 ق). «رسالة التنبیه علی سبیل السعاده» (منبع الکترونیکی)، ناشر: مؤسسۀ تحقیقات و نشر معارف اهل البیت(ع).##فراهیدی، عبدالرحمن الخلیل (1408ق،1981م). کتاب‎العین، ج 2، بیروت: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات.##فیروزآبادی، مجدالدین محمد (1412ق،1991م). القاموس‎المحیط، بیروت: دار الحیاء التراث العربی.##کاپلستون، فردریک (1370). تاریخ فلسفه، ترجمۀ سیدجمال‎الدین مجتبوی، ج1، تهران: علمی و فرهنگی.##کلینی، یعقوب‎بن احمد (1365). اصول کافی، ج 2 و 3 و 6، تهران: دار‎الکتب‎الإسلامیه.##لغت‎نامه (1383). به کوشش علی‎اکبر دهخدا، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.##مطهری، مرتضی (1352). عدل الهی، تهران: صدرا.##مطهری، مرتضی (1362). فلسفۀ اخلاق، تهران: بنیاد 15 خرداد.##مطهری، مرتضی (1369). فلسفۀ تاریخ، ج 1، تهران: صدرا.##معین، محمد (1375). فرهنگ فارسی، چ 9، تهران: امیرکبیر.##مولوی، جلال‎الدین (1360). مثنوی معنوی، تهران: امیرکبیر.##نجومی، سیدمرتضی (1378). «لطافت هنر»، فرهنگستان جمهوری اسلامی، ش 15 و 14، تهران: فرهنگستان جمهوری اسلامی.##ندیمی، هادی (1369). «در آغاز راه»، مجلۀ صفّه، ش 1، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.##ندیمی، هادی (1378). «حقیقت نقش»، نامۀ فرهنگستان علوم، ویژۀ هنر، ش 14 و 15، تهران: فرهنگستان جمهوری اسلامی.##ندیمی، هادی (1380). «بهاء حقیقت مدخلی بر زیبایی‎شناسی معماری اسلامی»، صفّه، ش 33.##نصر، سید حسین (1370). سنت اسلامی در معماری ایرانی (از کتاب جاودانگی هنر)، ترجمۀ سید محمد آوینی، تهران: برگ.##نصر، سید حسین (1375). هنر و معنویت اسلامی، ترجمۀ رحیم قاسمیان، تهران: دفتر مطالعات دینی هنر.##نصر، سید حسین (1384). سه حکیم مسلمان، ترجمۀ احمد آرام، تهران: علمی و فرهنگی.##نعمت‎اللّه ولی، نعمت‎الله‎بن عبدالله (1382). دیوان اشعار شاه نعمت‎اللّه ولی، تهران: علم.##

0 برهان نظم از منظر فلسفۀ نقادی کانت Argument from Design from the Perspective of Kant’s Critical Philosophy http://elmodin.ihcs.ac.ir/article_936.html 0 چکیده یکی از ساده‎ترین، عمومی‎ترین و در عین حال کهن‎ترین براهینی که برای اثبات وجود خدا اقامه شده، برهان نظم یا برهان غایت‎شناختی است. اندیشمندان بسیاری در تأیید یا رد این برهان قلم‎فرسایی کرده‎اند که در این میان، نقدهای کانت شهرت فراوان دارد. موضع کانت در برابر این برهان، هم جانبدارانه است و هم منتقدانه. او برهان نظم را همواره شایستۀ احترام می‎داند، زیرا تنها برهانی است که راه فهم را برای اعتقاد به وجود خداوند هموار می‎سازد و به آن جهت طبیعی می‎بخشد. این برهان مدعی است که از طریق شناخت طبیعت و بدون استناد به هیچ برهان استعلایی می‎تواند وجود خدا را مبرهن سازد؛ لیکن در عمل از عهدۀ این کار برنمی‎آید و به ناچار در مراحلی از برهان از تجربه دست می‎کشد و به دو برهان دیگر یعنی برهان جهان‎شناختی و برهان وجودی پناه می‎برد. در نتیجه، برهان نظم علاوه بر نقایص خاص خود، مغالطه‎های دو برهان دیگر را نیز مرتکب می‎شود. کانت با انحصار براهین اثبات وجود خدا در سه برهان و رد هر سه، راه عقل نظری را در اثبات هستی خدا بسته می‎بیند و در نهایت مدعی است که اعتقاد به خدا را فقط بر بنیادهای اخلاقی می‎توان استوار ساخت. 1 The argument from design or teleological argument is one of the simplest and most general, at the same time the oldest argument for the proof of God’s existence. Of many philosophical arguments in favor or against this argument, Kant’s critique is very renowned. Kant’s stance is both favorable and critical. In his view argument from design has been always laudable, for it is the only argument that paves the way for understanding the belief in God, so it is a natural path. According to this argument, the existence of God can be reasonably substantiated by knowledge of nature without resorting to any transcendental argument. But practically it fails to do so, for in a stage of the argument it overlooks experience and takes recourse to cosmological and ontological arguments. As a result, the argument from design apart from its flaws it commits the fallacies of other arguments as well. By restricting the arguments of God’s existence to three arguments, Kant disproves all of them and holds that theoretical reason is unable to prove God’s existence, and finally he asserts that belief in God should be based on ethical principles 57 81 علی فتح طاهری Ali Fath Taheri استادیار گروه فلسفه دانشگاه امام خمینی ایران fathtaheri@yahoo.com کلیدواژه‎ها: کانت خدا برهان نظم برهان غایت‎شناختی عقل نظری منابع##اسکروتن، راجر (1375). کانت، ترجمۀ علی پایا، تهران: طرح نو.##طباطبایی، محمدحسین (1370). اصول فلسفه و روش رئالیسم، با مقدمه و پاورقی مرتضی مطهری، ج 5، تهران: صدرا.##کاپلستون، فردریک (1378). تاریخ فلسفه، ترجمۀ ابراهیم دادجو، ج 2، تهران: علمی و فرهنگی.##کورنر، اشتفان (1380). فلسفة کانت، ترجمۀ عزت‎الله فولادوند، تهران: خوارزمی.##مطهری، مرتضی (1373الف). توحید، تهران: صدرا.##مطهری، مرتضی (1373ب). علل گرایش به مادیگری، تهران: صدرا.##هاسپرس، جان (1379). درآمدی بر تحلیل فلسفی، ترجمۀ موسی اکرمی، تهران: طرح نو.##یوئینگ، ای. سی (1388). شرحی کوتاه بر نقد عقل محض، تهران: هرمس.##Alston, William P (1967). "Teleological Argument for the Existence of God", In The Encyclopedia of Philosophy, vol. 8, ed. by Paul Edwards, New York: Macmillan.##Buroker, Jill Vance (2006). Kant’s Critique of Pure Reason: An Introduction, New York: Cambridge University Press.##Byrne, Peter (2007). Kant on God, Burlington: Ashgate Publishing Company.##Cousin, Victor (1854). The Philosophy of Kant, trans. from the French by. A. G. Henderson, London: Lincoln’s Inn Fields.##Guyer, Paul (2006). Kant, New York: Routledge.##Holzhey and Mudroch (2005). Historical Dictionary of Kant and Kantianism, Maryland: Scarecrow Press.##Hume, David (2007). Dialogues Concerning Natural Religion and Other Writings, ed. by Dorothy Coleman, New York: Cambridge University Press.##Kant, Immanuel (1983). Critique of Pure Reason, trans. by Norman Kemp Smith, London: Macmillan.##Kant, Immanuel (1992). Theoretical Philosophy 1755-1770, trans and ed. by David Walford, New York: Cambridge University Press.##Kant, Immanuel (1996). Religion and Rational Theology, trans and ed. by Allen W. Wood and George Di Giovanni, New York: Cambridge University Press.##Kemp Smith, Norman (2003). A Commentary to Kant's 'Critique of Pure Reason', New York: Macmillan.##Paley, William (2006). Natural Theology or Evidence of the Existence and Attributes of the Deity, collected from the appearances of nature, Edited with an Introduction and Notes by Matthew d. Eddy and David Knight, New York: Oxford University Press.##Prasad, Sachinanda (2005). The Concept of God in the Philosophy of Kant, New Delhi: Classical Publishing Company.##Strawson, P.F (1993). The Bounds of Sense, London: Routledge.##

0 ازتقلید تا تحقیق (ترسیمی قرآنی و روایی از نقشة راه دانش‌پژوهی) From Imitation to Research (A Quran and Narrative Description of Map of Research) http://elmodin.ihcs.ac.ir/article_937.html 0 چکیده از مقلّد تا محقّق فرق‌‌هاست کاین‌چو داود است وآن‌دیگر، صداست قرآن کریم‌، روایات معصومین (ع) و حکیمان مسلمان، با طرح نقشۀ راهِ دانش‌پژوهی -از تقلید تا تحقیق-، علو همت، پویایی، اشتیاق به فراگیری، پاسداشت حرمت استاد، تفقه وتدبر، زمان‌شناسی ونوگرایی، خلاقیت وابتکار و...، را از مهم‌ترین محرک‌های رسیدن دانش‌پژوه به افتخارات علمی می‌دانند و از این طریق او را از جمود وخمودگی، دون همتی، قناعت در کسب معرفت، حیا از پرسش‌گری، هراس از اظهارنظر علمی، همیشه شاگرد و مقلد ماندن و...، باز می‌دارند. واضح است که تحقق کامل این نقشه و عبور از مرحلۀ تقلید و رسیدن به مرحلۀ جویای علم بودن و نشستن بر اریکۀ تحقیق وتولید علم کردن، علاوه بر سعی و اهتمام خود دانش‌پژوه، همت و تدبیر مشفقانۀ خانواده و جامعه- به ویژه استادان فرزانه و مسئولان مربوط- را نیز می‌طلبد. 1 The holy Quran and the narratives by Muslim Philosophers and scholars have considered issues such as trying hard, curiosity, eagerness, respecting the master, thinking and analyzing, being up-to-date and fresh, creativity, etc. as the most important motivations for a student to reach high ranks of knowledge. They have planned the way of students in a special manner-from imitation to research- for them in order to avoid becoming closed minded, non motivated, lazy, contented with little knowledge, shy to ask, afraid of declaring ideas, a permanent imitator, etc. Obviously, students need a high level of endeavor as well as support, encouragement and advice from the society, officials, professors and families in order to get passed the stage of imitation and learning and obtain the ability to research and produce knowledge. 83 102 داود معماری Davood Memari استادیار گروه علوم قرآن دانشگاه امام خمینی ایران memari@isr.ikiu.ac.ir کلید‌واژه‌ها: دانش‌پژوه تقلید تحقیق نقشۀ راه قرآن کریم سنت معصومین (ع) منابع##قرآن کریم (1374). ترجمۀ بهاءالدین خرمشاهی، چ1، تهران: انتشارات نیلوفر.##حرانی، ابن‌شعبه(1404ق). تحف‌العقول ‌عن ‌آل‌الرسول(ص)، تحقیق از علی‌اکبر غفاری، چ2، قم: موسسه النشرالاسلامی.##خامنه‌ای، سیدعلی(1388). سایه‌سار ولایت، گردآوری از علی دژاکام، قم: دفتر نشر معارف.##دارمی، عبدالله‌بن عبدالرحمن(1408ق). السنن، تحقیق از حسین سلیم‌الداراتی، ریاض: دارالمغنی.##ستوده، امیررضا (1373). پابه‌پای آفتاب، چ 1، تهران: نشرپنجره.##سعدی شیرازی ، مصلح‌الدین(1310). گلستان، تصییح از عبدالعظیم غریب، تهران: مطبعه علمی.##سعدی شیرازی ، مصلح‌الدین(1320). کلیات سعدی، تصحیح: محمدعلی فروغی، تهران :انتشارات بروخیم.##سهروردی، یحیی‌بن‌حبش(1372). مجموعه مصنفات، تصحیح از سیدحسین نصر، تهران: موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.##شهیدی، سیدجعفر(1369). تاریخ تحلیلی اسلام، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.##غزالی، ابوحامدمحمد(بی‌تا). احیاء علوم‌الدین، بیروت: دارالمعرفه.##قمی، شیخ‌عباس(1416ق). سفینه البحار و مدینه الحکم و الآثار، چ2، تهران: دارالاسوه.##کلینی، محمدبن یعقوب(1414ق). الکافی، چ3، قم: دارالکتب الاسلامیه.##مجلسی، محمدباقر(1403ق). بحارالانوار، بیروت: موسسه‌الوفاء.##مصباح یزدی، محمدتقی(1388). آفتاب مطهر، چ1، قم: موسسه آموزشی وپژوهشی امام خمینی.##مطهری، مرتضی(1378). سیری در نهج البلاغه، تهران: انتشارات صدرا.##مطهری، مرتضی(1379). علل گرایش به مادی‌گری، انتشارات صدرا.##مطهری، مرتضی(1380). عدل الهی، تهران: انتشارات صدرا.##مطهری، مرتضی(1384). اسلام و مقتضیات زمان، چ3، تهران: انتشارات صدرا.##مطهری، مرتضی(1385)، تعلیم و تربیت در اسلام، چ49، تهران: انتشارات صدرا.##مطهری، مرتضی(1387). درس‌های الهیات شفا، مجموعه آثار، ج8، چ7، تهران: انتشارات صدرا.##مطهری، مرتضی (1389)، داستان راستان، تهران: انتشارات صدرا.##مولوی، جلال‌الدین‌محمد (1371). مثنوی معنوی، چ3، تهران: انتشارات بهزاد.##نهج‌البلاغه (1385). ترجمۀ محمد دشتی، چ29، قم: انتشارات الهادی.##نهج‌الفصاحه (1360). ترجمۀ ابوالقاسم پاینده، چ 13، تهران: انتشارات جاویدان.##

0 دفاعی از رویکرد تهذیب و تکمیل علوم موجود در تولید علم دینی From Imitation to Research (A Quran and Narrative Description of Map of Research) http://elmodin.ihcs.ac.ir/article_938.html 0 چکیده هدف تحقیق: ارائة تقریری مناسب از فرایند تهذیب و تکمیل علوم موجود، به‌گونه‌ای که نقدهای ملکیان و باقری بر آن وارد نباشد. روش تحقیق: در گردآوری اطلاعات از روش کتابخانه‌ای و در ارزیابی آرا از روش تحلیل فلسفی استفاده شده است. یافته‌های تحقیق: 1. می‌توان قرائتی مناسب از رویکرد تهذیب و تکمیل علوم موجود ارائه و از آن در چارچوب وظیفه‌گرایی معرفتی دفاع کرد. 2. در شرایطی که رویکردهای تأسیسی علم دینی موفق به تولید نظریۀ علمی نشده، استفاده از رویکرد تهذیب و تکمیل علوم موجود بهترین گزینه است. 3. تأمل در نحوۀ استفاده از این رویکرد در تمدن اسلامی که به تولید فلسفۀ اسلامی انجامید، می‌تواند به ارائۀ الگویی مناسب برای مواجهه با علوم جدید منتهی شود. 1 In this research, I provide an adequate exposition of the refinement and completion process of current sciences to attain religious science. Then, I have defended this exposition within deontological conception of epistemic justification. I have shown in this article that in some situations this approach is the best way to produce religious science. A reflection on how to use this approach in the production of Islamic Philosophy can yield an exact method to encounter with current sciences, in the Islamic viewpoint. 103 126 سیدمحمدتقی موحدابطحی Sayyed Mohammad Taghi Movahhed Abtahi دانشجوی دکتری فلسفه علم پژوهشگاه علوم انسانی ایران کلیدواژه‌ها: علم دینی رویکرد تهذیب و تکمیل علوم موجود وظیفه‌گرایی معرفتی عطاس فاروقی باقری ملکیان منابع##آزاد ارمکی، تقی(1372). «پارادایم و جامعه‌شناسی»، نامة علوم اجتماعی، شمارۀ 6، بهار.##ابراهیمی دینانی، غلامحسین(1385). «فلسفۀ اسلامی، هستی و چیستی»، نقد و نظر، شمارۀ 41-42، بهار و تابستان.##ابراهیمی دینانی، غلامحسین(1389). «فلسفۀ اسلامی»، در مجموعه‌مقالات «چیستی فلسفۀ اسلامی»، گفت‌وگو با جمعی از اساتید حوزه و دانشگاه، به کوشش ابراهیم علیپور، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.##اکبریان، رضا(1386). مناسبات دین و فلسفه در جهان اسلام، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.##الویری، محسن(1392). «ظرفیت‌شناسی تاریخ وتمدن اسلامی برای علوم انسانی»، در مجموعه مقالات «ظرفیت‌شناسی علوم اسلامی برای علوم انسانی»، قم: مجمع عالی حکمت اسلامی.##امیرخانی، مهناز و فائزه شیرازی(1391). «نقد و بررسی رویکرد تهذیب و تکمیل علوم موجود»، دانشگاه اسلامی، شمارۀ 50، بهار.##باقری، خسرو(1387). هویت علم دینی، چاپ دوم، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.##حسنی، سیدحمیدرضا و همکاران(1390). علم دینی، دیدگاه‌ها و ملاحظات، چاپ 5، ویراست دوم، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.##سوزنچی، حسین(1388). معنا، امکان و راهکارهای تحقق علم دینی، تهران: پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی.##عبودیت، عبدالرسول(1382). «آیا فلسفۀ اسلامی داریم»، معرفت فلسفی، شمارۀ 1و2، پائیز و زمستان.##عطاس، سیدمحمدنقیب(1374). اسلام و دنیوی‌گری، ترجمۀ احمد آرام، تهران: مؤسسۀ مطالعات اسلامی دانشگاه تهران.##عطاس، سیدمحمدنقیب(1374). درآمدی بر جهان‌شناسی اسلامی، ترجمه زیرنظر مهدی محقق، تهران: مؤسسۀ مطالعات اسلامی دانشگاه تهران.##عطاس، سیدمحمدنقیب(1375). مراتب و درجات وجود، ترجمۀ جلال‌الدین مجتبوی، تهران: مؤسسۀ مطالعات اسلامی دانشگاه تهران.##عطاس، سیدمحمدنقیب(1380). «نظریۀ آموزش و پرورش در اسلام»، کیهان فرهنگی، شمارۀ 181.##علی زمانی، امیرعباس(1386)، «خدا و تکامل، بررسی پنج الگوی فعل خدا در طبیعت از دیدگاه ایان باربور»، پژوهش‌های فلسفی کلامی، شمارۀ 31 و 32.##غفاری، حسین(1389). «فلسفۀ اسلامی»، در مجموعه‌مقالات «چیستی فلسفۀ اسلامی»، گفت‌وگو با جمعی از اساتید حوزه و دانشگاه، به کوشش ابراهیم علیپور، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.##فاروقی، اسماعیل(1385). «توضیحاتی ناگزیر»، در مجموعه مقالات «اسلامی‌سازی معرفت»، به همت مجید مرادی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.##فیروزجایی، یارعلی(1390). چیستی فلسفۀ اسلامی، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.##کشفی، عبدالرسول و فائزه زارعیان(1390). «اثبات وجود خدا از طریق نظریۀ تکامل با تکیه بر آرای کیث وارد»، اندیشۀ نوین دینی، شمارة 24.##گلشنی، مهدی(1385). تحلیلی از دیدگاه‌های فلسفی فیزیکدانان معاصر، چاپ 4، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.##محمدی، علی(1391). جریان‌شناسی جبهۀ فکری تمدن اسلامی، سایت فرهنگستان علوم اسلامی به آدرس: www.isaq.ir/vdccasqi82bqe.la2.html##مصباح، محمدتقی؛ احمد احمدی؛ غلامرضا فیاضی و محمد لگنهاوزن(1383). «میزگرد فلسفه‌شناسی(3)/ فلسفۀ اسلامی»، معرفت فلسفی، شمارۀ 3.##ملکیان، مصطفی(1378). باز نشر در راهی به رهایی، جستارهایی در عقلانیت و معنویت، چاپ3، تهران: نگاه معاصر.##ملکیان، مصطفی(1378)، «تأملاتی چند درباب امکان و ضرورت اسلامی‌شدن دانشگاه»، نقد و نظر، شمارۀ 19-20.##ملکیان، مصطفی(1390). پیش‌فرض‌های بازسازی اسلامی علوم انسانی. در مجموعه مقالات علم دینی دیدگاه‌ها و ملاحظات، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.##موحدابطحی، سیدمحمدتقی(1389). «اراده‌گرایی، مبنایی برای علم دینی، بررسی دیدگاه فرهنگستان علوم اسلامی»، معرفت کلامی، شمارۀ 4.##میرباقری، سیدمحمدمهدی(1391). دوماهنامۀ جشنوارۀ بین‌المللی فارابی، شمارۀ 26 به آدرس: www.farabiaward.ir/fa/menu/PressRelease/##میرسپاه، اکبر(1372). «انقلاب فرهنگی و اسلامی‌شدن رشته‌های علمی»، نور علم، شمارۀ 52 و 53.##میرسپاه، اکبر(1375). «امکان اسلامی‌‌ساختن رشته‌های علمی و ضرورت آن»، معرفت، شمارۀ 16.##میری، محسن(1391). «فرایند اسلامی‌سازی علوم انسانی از دیدگاه اسماعیل فاروقی»، اسراء، شمارۀ 10.##نصر، سیدحسین(1382). «قرآن و حدیث، منبع و منشأ الهام فلسفۀ اسلامی»، ترجمۀ پروین جلیل، پژوهشنامۀ متین، شمارۀ 18.##هاسکر، ویلیام(1387). «خداباوری و زیست‌شناسی تکاملی»، ترجمۀ انشاءالله رحمتی، اطلاعات حکمت و معرفت، شمارۀ 35.##Al-Attas, Muhammad Naguib Syed (1998). [1978] Islam and Secularism, (With a foreword by the author to the 2nd edition, dated 1993) Lahore, Suhail Academy.##Al-Attas, S.N. (1979). Aims and Objectives of Islamic Education, Holder and Stoughton, King Abdul-Aziz University, Jaddah, Saudi Arabia.##Al-Faruqi, Ismail (1987). Islam, Source and Purpose of Knowledge, Herndon, IIIT.##Al-Faruqi, Ismail (1998). Islamization of Knowledge: General Principles and Work Plan, Herndon, IIIT.##